ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଚେତନା (ଭାଗ-୩): ଅଣସର ଜ୍ୱର, ଘୋଷଯାତ୍ରା, ମାଉସୀ ମା’ ଘର ଓ ସୁନାବେଶ ରହସ୍ୟ

❤️ ଅଧ୍ୟାୟ ୮: ସ୍ନାନପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଅଣସର, ଜ୍ୱର ଓ ପଟିଦିଅଁ ଦର୍ଶନ

୧. ସ୍ନାନପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଦିବ୍ୟ ସ୍ନାନ:

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସ୍ନାନବେଦୀ ଉପରେ ଜଗତର ନାଥ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ର, ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଶ୍ରୀସୁଦର୍ଶନ ବିଜେ କରନ୍ତି। ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୂଅରୁ ଆସିଥିବା ୧୦୮ କୁମ୍ଭ ସୁବାସିତ ଓ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଜଳରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ସ୍ନାନ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରୁ ଭକ୍ତଙ୍କ ଗହଳି ଜମେ।

୨. ମାନବୀୟ ଲୀଳା, ଜ୍ୱର ଓ ୧୪ ଦିନର ଗୁପ୍ତ ଅଣସର ସେବା:

ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନାନ ହେତୁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମାନବୀୟ ଜ୍ୱର ହୁଏ। ପ୍ରଭୁ ଦାରୁବ୍ରହ୍ମ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ମାନବୀୟ ଲୀଳାରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଛନ୍ତି। ଜ୍ୱର ପୀଡ଼ିତ ହେବା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ୧୪ ଦିନ ପାଇଁ ଗୁପ୍ତ କୋଠରୀ (ଅଣସର ଘର) କୁ ବିଜେ କରନ୍ତି। ଏହି ୧୪ ଦିନ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ ବନ୍ଦ ରହେ।

୩. ଦଶମୂଳ ମୋଦକ ଓ ସେବାୟତଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା:

ଅଣସର ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କୌଣସି ପକ୍ୱ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏନାହିଁ। ଦୈତାପତି ସେବାୟତମାନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଶୁଶ୍ରୂଷା କରନ୍ତି। ଫଳ ରସ, ତୁଳସୀ, ଚନ୍ଦନ ଓ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ‘ଦଶମୂଳ ମୋଦକ’ (ଜଡ଼ିବୁଟି ଔଷଧ) ଦେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜ୍ୱର ଉପଶମ କରାଯାଏ। ଏହା ପ୍ରଭୁ ଓ ସେବାୟତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅନନ୍ୟ ଆତ୍ମୀୟତାର ପ୍ରତୀକ।

୪. ପଟିଦିଅଁ ଦର୍ଶନ ଓ ବ୍ରହ୍ମଗିରିର ଅଲୋକନାଥ:

ଅଣସର ସମୟରେ ଭକ୍ତମାନେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଚିତ୍ରିତ ‘ପଟିଦିଅଁ’ (ଅନନ୍ତ ବାସୁଦେବ, ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ) ଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ପୁରୀ ନିକଟସ୍ଥ ବ୍ରହ୍ମଗିରିର ‘ଶ୍ରୀ ଅଲୋକନାଥ’ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ବିରାଜମାନ କରନ୍ତି ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତ ସେଠାରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।

❤️ ଅଧ୍ୟାୟ ୯: ଘୋଷଯାତ୍ରା (ରଥଯାତ୍ରା) ଓ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସିବା

୧. ଧାଡ଼ି ପହଣ୍ଡି ବିଜେ ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚାଲିବା ଲୀଳା:

ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ପ୍ରଭୁ ଜ୍ୱରରୁ ସୁସ୍ଥ ହୋଇ ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି। ଏହାପରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ରତ୍ନସିଂହାସନ ଛାଡ଼ି ମହାପ୍ରଭୁ ‘ଧାଡ଼ି ପହଣ୍ଡି’ କରି ବଡ଼ଦାଣ୍ଡକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସନ୍ତି। ଟାହିଆ ହଲାଇ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଥକୁ ଆଗମନ ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବେଗପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥାଏ।

୨. ତିନି ରଥର ଗୂଢ଼ ସଙ୍କେତ:

ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ତିନୋଟି ବିଶାଳ ରଥ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ—ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ‘ନନ୍ଦିଘୋଷ’ (୧୬ ଚକ), ଶ୍ରୀବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ‘ତାଳଧ୍ୱଜ’ (୧୪ ଚକ) ଓ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ‘ଦେବଦଳନ’ (୧୨ ଚକ)। ଏହି ରଥଗୁଡ଼ିକ କେବଳ କାଠର ଗାଡ଼ି ନୁହଁନ୍ତି, ଏହା ମାନବ ଶରୀର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଗୂଢ଼ ସଙ୍କେତ ବହନ କରନ୍ତି।

୩. ବଡ଼ଦାଣ୍ଡରେ କାତି, ଜାତି, ଧର୍ମ ନିର୍ବିଶେଷରେ ମହାମିଳନ:

ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛନ୍ତି ପତିତପାବନ। ଯେଉଁମାନେ ମନ୍ଦିର ଭିତରକୁ ଯାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଆସନ୍ତି। ରଥଯାତ୍ରାରେ କୌଣସି ଜାତି, ଧର୍ମ, ବର୍ଣ୍ଣ ବା ଧନୀ-ଗରିବର ଭେଦଭାବ ନଥାଏ। ସମସ୍ତେ ଗୋଟିଏ ସାଙ୍ଗରେ ରଥ ଦଉଡ଼ି ଟାଣି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

❤️ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୦: ମାଉସୀ ମା’ ଘର (ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର), ପୋଡ଼ପୀଠା ଓ ହେରାପଞ୍ଚମୀ ଲୀଳା

୧. ଗୁଣ୍ଡିଚା ଘରେ ୭ ଦିନ ରହଣି:

ରଥଯାତ୍ରା କରି ପ୍ରଭୁ ନିଜ ଜନ୍ମବେଦୀ ‘ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର’ କୁ ଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ୭ ଦିନ ରହଣି କରନ୍ତି। ଏହି ୭ ଦିନ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆପ୍ୟାୟିତ କରାଯାଏ ଏବଂ ଭକ୍ତମାନେ ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପରେ ‘ଆଡ଼ପ ଅବଢ଼ା’ ସେବନ କରି ପୁଣ୍ୟ ହାସଲ କରନ୍ତି।

୨. ମାଉସୀ ମା’ଙ୍କ ପୋଡ଼ପୀଠା:

ରଥଯାତ୍ରା ଓ ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଥ ମାଉସୀ ମା’ (ମା’ ଅର୍ଦ୍ଧାଶିନୀ) ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଅଟକିଥାଏ। ସେଠାରେ ମାଉସୀ ମା’ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହ ସୁସ୍ୱାଦୁ ‘ପୋଡ଼ପୀଠା’ ଭୋଗ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ଯାହା ପ୍ରଭୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦର ସହ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

୩. ହେରାପଞ୍ଚମୀ: ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କୋପ ଓ ରଥ ଭାଙ୍ଗିବା:

ରଥଯାତ୍ରାର ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ‘ହେରାପଞ୍ଚମୀ’ ପାଳିତ ହୁଏ। ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜ ସାଙ୍ଗରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ନନେଇ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଘରକୁ ଚାଲିଆସିଥିବାରୁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରକୁ ଆସନ୍ତି। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନଦେଖି ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଭିମାନ କରି ଫେରିବା ବେଳେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ‘ନନ୍ଦିଘୋଷ’ ରଥର ଗୋଟିଏ କାଠ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରିଯାଆନ୍ତି। ଏହା ପ୍ରଭୁ ଓ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମଧୁର ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଲୀଳାକୁ ଦେଖାଏ।

❤️ ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧: ବାହୁଡ଼ା, ସୁନାବେଶ, ଅଧରପଣା ଓ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ

୧. ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା ଓ ସୁନାବେଶ:

୯ ଦିନର ଲୀଳା ଶେଷ କରି ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ନବମୀରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ବାହୁଡ଼ି ଆସନ୍ତି, ଯାହାକୁ ‘ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରା’ କୁହାଯାଏ। ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ତିନି ରଥ ଉପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ‘ସୁନାବେଶ’ (ରାଜରାଜେଶ୍ୱର ବେଶ) ହୁଏ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ବେଶ ଦେଖି ଭକ୍ତମାନେ ବିମୋହିତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।

୨. ଅଧରପଣା ଭୋଗ:

ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ରଥ ଉପରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ‘ଅଧରପଣା’ (ରଥ ଉଚ୍ଚାର ବିଶେଷ ପାତ୍ରରେ ସୁବାସିତ ପାଣି, କ୍ଷୀର, ସର, କଦଳୀ ଓ ମସଲା ମିଶ୍ରିତ ପାନୀୟ) ଭୋଗ କରାଯାଏ। ଭୋଗ ପରେ ସେହି ମାଟି ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ରଥ ଉପରେ ଭାଙ୍ଗି ଦିଆଯାଏ, ଯାହାକୁ ରଥ ସହ ଥିବା ଅଶରୀରୀ ଆତ୍ମା, ଚଣ୍ଡୀ-ଚାମୁଣ୍ଡା ଓ ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେବଦେବୀମାନେ ଗ୍ରହଣ କରି ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

୩. ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସହ ରସଗୋଲା କଳି ଓ ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ:

ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରନ୍ତି (ନୀଳାଦ୍ରି ବିଜେ)। କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧିତ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ସିଂହଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି। ମହାପ୍ରଭୁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ମନାଇବା ପାଇଁ ମିଠା ‘ରସଗୋଲା’ ଖୁଆଇ ଦିଅନ୍ତି। ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଦ୍ୱାର ଖୋଲନ୍ତି ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁ ପୁନର୍ବାର ରତ୍ନସିଂହାସନକୁ ବିଜେ କରନ୍ତି।

🚩 “ଜଗନ୍ନାଥ ସ୍ୱାମୀ ନୟନ ପଥଗାମୀ ଭବତୁ ମେ” 🚩